Phương pháp tính phần trăm trong Excel – ví dụ minh họa

Nếu bạn nắm vững cách tính phần trăm tăng giảm trong doanh số hàng tháng, việc quản lý doanh nghiệp sẽ trở nên dễ dàng hơn. Bài viết này từ Siêu Marketing sẽ giới thiệu đến bạn các cách tính toán tỷ lệ phần trăm: từ công thức cơ bản, công thức tính phần trăm tăng trưởng, cho đến phần trăm toàn phần…

Ứng dụng của việc tính phần trăm thật sự đa dạng trong cuộc sống: từ việc tính tiền tip ở nhà hàng, chia hoa hồng cho đối tác phân phối, đến việc tính thuế thu nhập hay lãi vay ngân hàng. Ví dụ, bạn được giảm giá 25% khi mua một chiếc TV plasma đời mới. Liệu đây có phải là một ưu đãi đáng giá không? Và bạn cần phải trả bao nhiêu tiền thực tế?

Đọc thêm:

  • Các hàm toán học trong Excel
  • Học Excel một cách tự giác
  • Định dạng phần trăm trong Excel

Kiến thức cơ bản về phần trăm

Khái niệm “phần trăm” có gốc từ tiếng Latin, có nghĩa là “trên mỗi trăm”. Phần trăm được hiểu là một phân đoạn của 100, có thể tính bằng cách chia giá trị này cho giá trị kia và sau đó nhân cho 100.

Công thức cơ sở để tính phần trăm là:

Phần trăm của phần nhỏ (%) = (Giá trị phần nhỏ / Tổng giá trị) * 100

Chẳng hạn, giả sử bạn có tổng cộng 20 quả táo và bạn đưa 5 quả cho một người bạn. Tỷ lệ phần trăm táo bạn đã cho đi sẽ là bao nhiêu? Qua tính toán đơn giản = (5/20) * 100, kết quả thu được là 25%.

Đây là công thức thông dụng được dùng trong giáo dục và sinh hoạt hằng ngày. Việc sử dụng Excel để tính tỷ lệ phần trăm còn đơn giản hơn vì các công việc tính toán nhiều phần đã được Excel tự động thực hiện. Ngược lại, không tồn tại một công thức Excel duy nhất cho mọi trường hợp tính phần trăm. Và nếu bạn hỏi “Tôi phải dùng công thức nào trong Excel để có kết quả như mong muốn?”, câu trả lời sẽ là “Nó tùy thuộc vào kết quả cụ thể mà bạn đang muốn có”.

Công thức cơ bản tính phần trăm trong Excel

Công thức cơ bản được sử dụng để tính tỷ lệ phần trăm trong Excel là:

Giá trị phần nhỏ / Tổng giá trị = Tỷ lệ phần trăm

So sánh với cách tính phần trăm thông thường, công thức này trong Excel bỏ qua phần nhân với 100. Excel sẽ tự động hoàn thành tính toán tỷ lệ phần trăm khi bạn chọn định dạng phần trăm cho ô đang xét.

Giả sử bạn ghi “Số lượng đặt hàng” vào cột B và “Số lượng giao hàng” trong cột C. Để tính “Tỷ lệ phần trăm hàng đã giao”, bạn thực hiện các bước sau:

• Nhập công thức = C2 / B2 vào ô D2 và kéo công thức xuống các ô bên dưới.
• Click chọn nút Percent Style (trên tab Home >nhóm Number) để hiển thị số thập phân dưới dạng tỷ lệ phần trăm.
• Bạn cũng có thể tăng giảm số chữ số thập phân theo nhu cầu.

Những bước này áp dụng tương tự cho các công thức tính phần trăm khác trong Excel.

Trong ví dụ dưới đây, cột D cho thấy tỷ lệ phần trăm đã được làm tròn đến chữ số nguyên (không có chữ số thập phân).

Công thức tính tỷ lệ phần trăm trong Excel
Công thức tính tỷ lệ phần trăm trong Excel

Xác định tỷ lệ phần trăm của một total trong Excel

Ví dụ trên chỉ là việc tính tỷ lệ phần trăm trên một tổng số cụ thể. Bây giờ, chúng ta sẽ xem xét thêm một số trường hợp khác để bạn có thể dễ dàng tính phần trăm tổng số trong Excel với các dữ liệu khác nhau.

Ví dụ 1. Sử dụng ô tổng cụ thể

Trường hợp bạn có một ô hiển thị tổng số ở cuối bảng là khá hay gặp. Trong tình huống này, công thức toán phần trăm sẽ giống với công thức đã nêu, chỉ cần thay đổi ô mẫu số tham chiếu thành giá trị cố định (dùng $). Điều này giúp công thức…Không có vị trí nào có thể thay đổi được công thức đã thiết lập.
Chẳng hạn, khi bạn có một dãy giá trị ở cột B và tổng của chúng ở ô B10, công thức dùng để tính tỷ lệ phần trăm sẽ như sau: = B2/$B$10
Tại đây, ô B2 được sử dụng giá trị tương đối nhằm mục đích điều chỉnh khi bạn kéo công thức xuống những ô khác của cột B. $B$10 được dùng như là tham chiếu tuyệt đối, ý muốn giữ mẫu số không đổi là B10 qua việc tự động lấp đầy công thức dọc theo cột 9.
Lưu ý. Bạn cần phải thêm ký tự $ một cách thủ công, hoặc để thiết lập mẫu số như là một tham chiếu tuyệt đối, bạn có thể chọn ô tham chiếu trong thanh công thức và nhấn F4.
Ảnh minh hoạ dưới đây thể hiện số liệu được chuyển thành định dạng phần trăm với hai chữ số phần nghìn.

Calculating percentage of a total in Excel

Ví dụ 2. Tính tổng từng phần qua nhiều hàng

Nắm bắt từ ví dụ ở trên, giả định bạn có nhiều hàng với các sản phẩm giống nhau và bạn muốn xác định các sản phẩm đó chiếm tỷ lệ phần trăm nào đối với tổng đơn hàng. Trong hoàn cảnh đó, hàm SUMIF có thể được dùng để tính toán tổng số lượng của sản phẩm trước, rồi chia cho tổng số lượng của tất cả sản phẩm theo công thức:

= SUMIF (dải, tiêu chí, dải_tổng) / tổng
Trong đó cột A chứa danh sách sản phẩm, cột B là số lượng ứng với từng sản phẩm, E1 cho biết tên sản phẩm bạn đang xem xét và B10 chính là tổng số lượng của tất cả sản phẩm. Công thức sẽ trở nên như thế này:
= SUMIF (A2: A9, E1, B2: B9) / $B$10

A formula to calculate a percentage of the total when items are in multiple rows

Bạn hoàn toàn có quyền nhập trực tiếp tên sản phẩm vào trong công thức như sau:
= SUMIF (A2: A9, “cherries”, B2: B9) / $B$10
Để điều tra tỷ lệ phần trăm mà nhiều sản phẩm khác nhau chiếm, bạn cần tính tổng của chúng sử dụng nhiều hàm SUMIF, sau đó chia cho tổng tổng số lượng. Công thức dưới đây sẽ minh họa việc tính tỷ lệ phần trăm cho cherries và apples (táo):
= (SUMIF (A2: A9, “cherries”, B2: B9) + SUMIF (A2: A9, “apples”, B2: B9)) / $B$10

Cách xác định tỷ lệ phần trăm thay đổi trong Excel

Có nhiều công thức để tính tỷ lệ phần trăm trong Excel, nhưng phổ biến nhất là công thức xác định tỷ lệ phần trăm thay đổi.

Để tính toán phần trăm sự chênh lệch (tăng/giảm), ta sử dụng công thức như sau:

(B – A) / A = Phần trăm chênh lệch

Quan trọng là phải xác định đúng giá trị A và B khi áp dụng vào dữ liệu. Một ví dụ, nếu bạn ban đầu có 80 quả táo và hiện giờ có 100 quả, điều đó nói lên rằng bạn đã tăng thêm 20 quả táo, tức là tăng 25%. Ngược lại, nếu giá trị xuất phát là 100 quả và nay bạn chỉ còn 80 quả, thì bạn đã giảm 20 quả táo, tức giảm đi 20%.

Vậy, công thức để tính phần trăm thay đổi trong Excel sẽ được trình bày như sau:
(Giá trị mới – Giá trị cũ) / Giá trị cũ = Phần trăm Thay đổi
Và giờ, hãy xem cách sử dụng công thức này trong một bảng tính của Excel.

Ví dụ 1. Tính tỷ lệ phần trăm chênh lệch giữa hai cột:

Giả sử bạn có giá cả của tháng trước ở cột B và giá của tháng này trong cột C, công thức sẽ được nhập vào ô D2 như sau để tính phần trăm thay đổi:
= (C2-B2) / B2
Đây là công thức để so sánh tỷ lệ phần trăm tăng hay giảm trong tháng (cột C) so với giá trị của tháng trước (cột B).
Sau khi kéo công thức xuống các hàng đều, bạn hãy chọn Percent Style từ thanh công cụ để định dạng các số liệu thành phần trăm, và kết quả sẽ tương tự như hình ảnh dưới đây. Trong trường hợp này, tỷ lệ phần trăm được hiển thị là lớn hơn

Hay tựa như khi tỷ lệ phần trăm tăng thì được thể hiện bởi một màu khác biệt, thường là đen, trong khi màu đỏ được dùng để chỉ tỷ lệ phần trăm giảm.

Excel formula to calculate percent change between 2 columns

Ví dụ 2. Cách tính tỷ lệ phần trăm thay đổi giữa hai hàng:

Khi bạn có một cột số liệu, chẳng hạn cột C – nơi ghi lại doanh số theo tuần hoặc tháng, bạn có thể tính tỷ lệ phần trăm thay đổi bằng cách dùng formula sau đây:
= (C3-C2) / C2
Ở đây, C2 và C3 là hai ô liền kề chứa dữ liệu.
Chú ý: Hãy bỏ qua hàng có số liệu đầu tiên và bắt đầu điền công thức này vào hàng thứ hai, tức là ở ô D3 trong trường hợp này.
Kết quả được như sau sau khi bạn áp dụng định dạng phần trăm cho cột chứa công thức:

Excel formula to calculate percent change between rows

Nếu muốn tính tỷ lệ phần trăm thay đổi so với một ô cố định, thì bạn nên sử dụng tham chiếu tuyệt đối để cố định vị trí ô đó, ví dụ: $C$2.
Công thức để tính tỷ lệ phần trăm thay đổi hàng tháng so với tháng đầu tiên (C2) sẽ là:
= (C3- $C$2) / $C$2
Kéo công thức này xuống, tham chiếu tuyệt đối ($C$2) sẽ không thay đổi, trong khi tham chiếu tương đối (C3) sẽ biến đổi thành C4, C5…

Calculating a percentage change compared to January

Cách tính số lượng và tổng số dựa vào tỷ lệ phần trăm:

Tính tỷ lệ phần trăm trong Excel là công việc không hề khó khăn, và cũng dễ dàng như vậy khi bạn muốn tính toán các giá trị tiền tệ và tổng cộng nếu như bạn hiểu rõ về phần trăm.

Ví dụ 1. Cách tính số tiền từ tổng số và tỷ lệ phần trăm

Đặt giả thiết bạn mua một laptop với giá $950 và chịu thêm thuế VAT 11% cho món hàng. Vậy số tiền phải trả ngoài giá gốc là bao nhiêu? Hay 11% của $950 tính ra làm sao?
Sử dụng công thức dưới đây để giải quyết:
Tổng số * Phần trăm = Số tiền
Nếu giá trị tổng số ở ô A2 và tỷ lệ phần trăm ở ô B2, công thức sẽ là: = A2 * B2 (= $104.50).

Calculating amount by total and percentage

Đừng quên rằng trong Excel, khi bạn nhập một số kèm theo phần trăm (%), Excel sẽ hiểu đó là một phần trăm của giá trị thực. Vì vậy, 11% tương đương với 0.11 và Excel sẽ sử dụng con số cơ bản này trong mọi tính toán.
Theo cách khác, công thức = A2 * 11% giống hệt với = A2 * 0,11. Bạn có thể nhập số dưới dạng tỷ lệ phần trăm trực tiếp vào công thức nếu thấy tiện lợi.

Ví dụ 2. Cách tính tổng số dựa theo số lượng và tỷ lệ phần trăm

Xét trường hợp bạn định mua máy tính cũ của bạn với giá giảm 30% so với giá gốc, là $400. Bạn muốn xác định giá gốc ban đầu.
Do 30% là tỷ lệ giảm giá, bạn sẽ khấu trừ nó khỏi 100%, để biết tỷ lệ phần trăm thực tế bạn cần trả là bao nhiêu (100% – 30% = 70%). Kế đến, bạn cần một công thức để xác định giá trị ban đầu mà ở đó, 70% tương ứng với $400.
Công thức này sẽ như sau:
Số tiền / Phần trăm = Tổng số
Với dữ liệu trên, công thức có thể được viết thành:
= A2 / B2 hoặc = A2 / 0.7 hoặc …

Calculating the total by amount and percentage

Cách điều chỉnh số lượng bằng cách sử dụng phần trăm

Đối với việc tăng một lượng tiền dựa trên tỷ lệ phần trăm, ta sẽ sử dụng công thức sau:
= Số tiền * (1 + tỷ lệ %)

= Số tiền * (1 – tỷ lệ %)

Xét ví dụ, giả sử A2 là Chi tiêu hiện tại của bạn và B2 là Tăng theo tỷ lệ phần trăm, bạn sẽ nhập công thức vào ô C2 như sau:
Đối với tỷ lệ Tăng: = A2 * (1 + B2)
Đối với tỷ lệ Giảm: = A2 * (1-B2)

Hướng dẫn cách tăng / giảm giá trị cả cột số bằng một tỷ lệ phần trăm cụ thể:

1. Điền tất cả số liệu bạn muốn thay đổi vào một cột như cột B ở ví dụ này.
2. Nhập một trong các công thức sau vào một ô trống:
Để tăng theo tỷ lệ phần trăm: = 1 + 20%
Để giảm theo tỷ lệ phần trăm: = 1-20%

3. Chọn ô chứa công thức (ví dụ ô C2) và sao chép nó bằng cách ấn Ctrl + C.
4. Lựa chọn phạm vi ô cần thay đổi, click chuột phải vào khu vực đã chọn và chọn Paste Special…

Paste Special, hãy chọn Values ở mục PasteMultiply ở mục Operation, sau đó click OK.

Nguồn: Ablebits, biên soạn và dịch bởi Siêu Marketing.

Trương Thành Tài

    [submission_id id-lien-he]

    0
      0
      Đơn hàng
      Đơn hàng trốngQuay lại Shop